Następcy Benedykta XVI

10 lutego 2013 roku świat obiegła wiadomość nie mająca precedensu w nowożytnej historii. Papież Benedykt XVI ogłosił, że abdykuje z Tronu Piotrowego dnia 28 lutego, o godzinie 20.00. Poinformował, że stan zdrowia uniemożliwia mu dalsze sprawowanie funkcji. Niedługo po abdykacji rozpocznie się konklawe, które wybierze nowego papieża. Kim są potencjalni kandydaci?

Benedykt XVI (fot. M.Mazur/www.thepapalvisit.org.uk)
Benedykt XVI (fot. M.Mazur/www.thepapalvisit.org.uk)

Kandydatów na papieża jest co najmniej kilkunastu. Prawo głosu na konklawe ma 117 kardynałów, którzy nie ukończyli 80 lat. Polskę będzie reprezentować czterech kardynałów. Konklawe zbierze się między 15 a 20 marca br. i obradować będzie za zamkniętymi drzwiami Kaplicy Sykstyńskiej.

Marc Oullet (Kanada)

Wśród głównych kandydatów wymienia się między innymi kanadyjskiego kardynała Marca Oulleta. Urodził się on w Lamotte w Quebecu 8 czerwca 1944 roku. Święcenia kapłańskie przyjął w 1968 roku po nauce w seminarium w Montrealu. Kilka lat później wstąpił do Stowarzyszenie Prezbiterów św. Sulpicjusza (zakon sulpicjanów). Odbył w tym czasie liczne podróże po świecie związane z nauką i pracą zakonną. Między innymi studiował na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. Po studiach przez pewien czas spędził w seminariach kolumbijskich, gdzie wykładał, uczył się języka i poznawał problemy Kościoła w Ameryce Południowej. Karierę rzymską rozpoczął w 1997 roku, wtedy to zaczął wykładać w Instytucie Jana Pawła II dla Studiów nad Małżeństwem i Rodziną na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim. W 2001 roku został sekretarzem Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan. Mianowany zostaje w tym czasie biskupem, a już w 2002 roku arcybiskupem Quebecu i prymasem Kanady. Rok później wyniesiony zostaje do godności kardynała.

W 2010 roku powrócił do administracji watykańskiej po powołaniu go przez Benedykta XVI na prefekta watykańskiej Kongregacji ds. Biskupów. To jeden z najbardziej wpływowych kardynałów w Watykanie.

Gianfranco Ravasi (Włochy)

Wielu specjalistów wskazuje jako potencjalnego kandydata na papieża również kardynała Gianfranco Ravasiego. Ten siedemdziesięcioletni włoski duchowny znany jest ze swej wiedzy w dziedzinie biblistyki. Urodził się w Merate nieopodal Bergamo w Lombardii. To specjalista od języka hebrajskiego. Cieszy się dużym uznaniem w Kurii Rzymskiej. Wykładał teologię biblijną na Wydziale Teologicznym Północnych Włoch. W 1995 roku został członkiem Papieskiej Komisji Biblijnej. W 2007 roku ogłoszony biskupem. W tym roku powołano go również na przewodniczącego Papieskiej Rady Kultury i komisji do spraw Dziedzictwa Kulturowego Kościoła oraz komisji do spraw Archeologii. Od 2010 roku kardynał. Kardynał Ravasi jest popularny we Włoszech. Prowadzi program telewizyjny, publikuje w wielu pismach, m. in. artykuły biblijne w Przewodniku Katolickim.

Leonardo Sandri (Argentyna)

Na giełdzie nazwisk często poda nazwisko kardynała Leonardo Sandriego. To argentyński duchowny, urodzony w 1943 roku w Buenos Aires. Obecnie piastuje stanowisko prefekta Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich. Od 1974 roku związany z dyplomacją watykańską, pracował jako sekretarz nuncjatury apostolskiej na tereny Madagaskaru i wysp Oceanu Indyjskiego. Później pracował w Sekretariacie Stanu jako sekretarz oraz jako radca nuncjatury apostolskiej w USA. Biskup Aemona i nuncjusz apostolski w Wenezueli od 1997 roku. Niedługo potem papież wysłał go jako swego nuncjusza do Meksyku. W 2007 roku mianowany kardynałem i prefektem Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich. To wybitny i zasłużony urzędnik watykański, jednakże prawdopodobnie brak mu charyzmatu, którym powinien cechować się papież.

Angelo Scola (Włochy)

Jednym z głównych faworytów, aby zostać następcą św. Piotra jest włoski kardynał Angelo Scola. Wymieniano go już jako faworyta przed ośmioma laty, podczas poprzedniego konklawe. Urodził się 71 lat temu w małej lombardzkiej mieścinie Malgrate jako syn kierowcy ciężarówki i gospodyni domowej. Studiował na Katolickim Uniwersytecie Najświętszego Serca w Mediolanie, gdzie w 1967 roku obronił doktorat z filozofii chrześcijańskiej. W 1970 roku przyjął święcenia kapłańskie i rozpoczął studia doktoranckie z teologii we Fryburgu w Szwajcarii. Później pracował jako duszpasterz w Monako i we Francji oraz jako wykładowca we Fryburgu i w Rzymie, gdzie wykładał na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim. Zajmował się teologią moralną i dogmatyką. W 1991 roku mianowano go biskupem Grosseto w metropolii Siena. Podczas pracy w diecezji szczególną uwagę poświęcał młodzieży, jego oczkiem w głowie było nowo utworzone seminarium duchowne. Po czterech latach pracy w diecezji skupił się na działalności profesorskiej na Uniwersytecie Laterańskim. Od 2002 roku patriarcha Wenecji. Od 2003 roku kardynał. W 2011 roku został arcybiskupem Mediolanu. Funkcję tę piastowało kilku wcześniejszych, wybitnych papieży m.in. Pius XI i Paweł VI.

Kardynał Scola jest znany jako wybitny znawca islamu, który pragnie konstruktywnego dialogu z tą religią. Może to mieć duże znaczenie przy potencjalnym wyborze kardynała na papieża, we współczesnym świecie, przy tak intensywnej ekspansji islamu Angelo Scola byłby doskonały partnerem do rozmowy ze środowiskami muzułmańskimi. Kardynał wielokrotnie podkreślał potrzebę integracji chrześcijan i muzułmanów w Europie. Jest wybitnym teologiem, cieszącym się również dużym uznaniem jako duszpasterz. Scolę określa się jako umiarkowanego konserwatystę, byłby zatem doskonałym papieżem konsensusu, którego wybór miałby uszczęśliwić wszystkich purpuratów o różnych poglądach. Wybór kardynała zajmującego się problematyką islamu, znającego mentalność i delikatną naturę tej religii mógłby być początkiem budowania prawdziwego partnerstwa pomiędzy dwiema największymi religiami świata i początkiem dialogu w wielu newralgicznych punktach świata takich jak np. Nigeria, gdzie bezwzględna muzułmańska organizacja Boko Haram nieustannie zbiera swoje krwawe żniwo.

Christoph Schönborn (Austria)

„Odwiecznym” kandydatem bywa nazywany arcybiskup Wiednia kardynał Christoph Schönborn. Pochodził ze szlacheckiej rodziny posiadającej majątek w na terenie dzisiejszych Moraw. Urodził się w Czechosłowacji w 1945 roku, kilka miesięcy później przeprowadził się z rodziną do Austrii. W 1963 roku wstąpił do zakonu dominikanów, siedem lat później otrzymał święcenia kapłańskie. W latach 70. działał jako wykładowca i kapelan studentów na terenie Austrii. W 1980 roku został członkiem Międzynarodowej Komisji Teologicznej. W 1987 roku powierzono mu komisję do spraw publikacji nowego Katechizmu Kościoła Katolickiego. W 1991 roku mianowano go biskupem. Od 1995 roku arcybiskup Wiednia. Już trzy lata później został kardynałem. Pełni również funkcję przewodniczącego Konferencji Episkopatu Austrii. Już w 2005 roku był wymieniany jako potencjalny kandydat na papieża. Uważa się go za lidera frakcji liberalnej wśród kardynałów, choć sam kardynał woli określać się mianem umiarkowanego liberała. Trudno oceniać jego szanse, spór między konserwatystami a zwolennikami reform w Kościele jest wciąż żywy, więc nie wiadomo czy kandydat uznawany za liberalnego byłby w stanie uzyskać większość podczas konklawe.

Profesor religioznawstwa z Uniwersytetu Yale Carlom Eire twierdzi, że świat zaakceptowałby czarnego papieża, a na giełdzie nazwisk pojawiają się również nazwiska z Afryki. Najczęściej wymieniani dwaj kardynałowie Peter Turkson i Francis Arinze.

Peter Turkson (Ghana)

Wielką wschodzącą gwiazdą Kościoła bywa nazywany kardynał Peter Turkson. Urodził się on w Wassaw Nsuta w Ghanie w 1948 roku. Od 1992 roku biskup Cape Coast. W latach 1997-2005 piastował urząd przewodniczącego Konferencji Biskupów Ghany. Mianowano go również kanclerzem Katolickiego Uniwersytetu Ghany. Kardynał od 2003 roku jako pierwszy w historii tego państwa. Późniejsze lata to praca w administracji rzymskiej. Od 2009 roku Kardynał Turkson pracował jako przewodniczący Pontyfikalnej Rady Sprawiedliwości i Pokoju (Papieska Rada Iustitia et Pax) , a w 2011 roku został członkiem Kongregacji Doktryny Wiary.

Specjaliści określają go jako jednego z najbardziej energicznych i charyzmatycznych przywódców współczesnego Kościoła. Kardynał opowiada się za sprawiedliwością społeczną w gospodarce światowej i utworzeniem „globalnego banku”. Ostro bronił Benedykta XVI po krytyce jego słów na temat antykoncepcji.

Francis Arinze (Nigeria)

Bardzo poważna wydaje się kandydatura Francisa Arinze. Jedyną przeszkodą jest podeszły wiek. Pochodzący z Nigerii emerytowany kardynał ma już 81 lat. Urodził się w Eziowelle w Nigerii. Święcenia kapłańskie przyjął w 1958 roku z rąk słynnego kardynała Agagianiana, bardzo wpływowego w episkopacie włoskim, wielokrotnego kandydata na papieża. W 1965 roku mianowany biskupem Fissiana. Od 1979 do 1984 roku przewodniczący Konferencji Episkopatu Nigerii. Pełnił funkcję przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego od 1984 do 2002 roku. Wybitny znawca problematyki relacji między religiami i dialogu międzyreligijnego. Zasłynął jako organizator pierwszej wizyty papieża (Jana Pawła II) w meczecie (podczas wizyty w Meczecie Umajjadów w Damaszku w 2000 roku). Prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów od 2002 do 2008 roku.

W 2012 roku stracił prawo udziału w konklawe, mimo to wymienia się go jako jednego z głównych kandydatów na papieża. Afryka to region świata, gdzie katolicyzm rozwija się najintensywniej. To kontynent gdzie jest najwięcej powołań. To również miejsce gdzie dochodzi do zetknięcia się katolicyzmu i islamu. W samej Nigerii postrach sieje sekta Boko Haram, która morduje katolików. Wybitny znawca islamu jakim jest kardynał Arinze byłby doskonałym kandydatem do szukania nici porozumienia między tymi wielkimi religiami.

Timothy Dolan (USA)

Jednym z kandydatów jest także kardynał Timothy Dolan, 63-letni arcybiskup Nowego Jorku. Doktoryzował się na Katolickim Uniwersytecie Ameryki, jego specjalizacją była historia Kościoła w USA. W latach 1994-2001 roku rektor Papieskiego Kolegium Ameryki Pn. Od 2001 roku biskup pomocniczy St. Louis, od 2002 roku arcybiskup Milwaukee. W 2009 roku został mianowany przez papieża arcybiskupem Nowego Jorku, a w 2010 roku wybrano go na przewodniczącego Konferencji Episkopatu USA. Od 2012 roku kardynał. Jest to często wymieniana kandydatura na papieża, ale raczej mało prawdopodobna. Timothy Dolan mógłby być brany pod uwagę jedynie w sytuacji dłuższego impasu, a jego kandydatura miałaby być konsensusem między różnymi stronnictwami.

Luis Antonio Tagle (Filipiny)

Czarnym koniem wyścigu i nieoczekiwanym faworytem może być Filipińczyk. Kardynał Luis Antonio Tagle, zaledwie 55 letni kardynał z Manilii. Doktoryzował się na Katolickim Uniwersytecie Ameryki w Waszyngtonie. W latach 1997 – 2001 członek Międzynarodowej Komisji Teologicznej. Biskup od 2001 roku, w 2011 roku powołany na arcybiskupa Manilii. Rok później podniesiony do godności kardynała. To wielki i bardzo charyzmatyczny kardynał, określany mianem „wschodzącej gwiazdy” światowego Kościoła. Jego młodość może być atutem przy potencjalnym wyborze na papieża. Po ustępującym ze względu na stan zdrowia i brak sił witalnych 86 letnim papieżu wybór młodszego o 30 lat kardynała byłby bardzo rozsądnym ruchem.

Warto również rzucić okiem na statystyki i typy włoskich bukmacherów:

Marc Ouellet 2:5 ; 1:6

Gianfranco Ravasi 1:6

Leonardo Sandri 1:5

Angelo Scola 1:5 ; 1:7

Tarcisio Bertone 1:12

Peter Turkson 2:5 ; 1:4

Francis Arinze 1:2

Następca papieża Benedykta XVI zostanie wybrany prawdopodobnie przed Wielkanocą.