Manifest realistyczny: strategia polskiej polityki zagranicznej na XXI wiek

manifest_okladka

Pragmatyzm i aktywność w promowaniu interesów narodowych

Strategiczne manewrowanie między potęgami nie jest celem, lecz środkiem pozwalającym osiągnąć cel. Warto przypomnieć interesy narodowe Polski, które zdefiniowaliśmy w poprzedniej części opracowania. Są to: rozwój gospodarczy i otwarcie na Wschód; modernizacja technologiczna; wzmacnianie pozycji Polski w silnych organizacjach regionalnych; poprawa stosunków z sąsiadami; bezpieczeństwo energetyczne; profesjonalna, dobrze wyposażona siła militarna. Aby poprawnie je rozumieć, te realistyczne cele muszą być osadzone w odpowiednim kontekście: a) w szerszej perspektywie – ograniczona możliwość kształtowania otoczenia kraju nie może pozbawić go wizji, do której realizacji będzie dążyć; b) w formie prowadzenia polityki – analiza realiów wokół kraju musi implikować sposób promowania interesów.

W długoterminowym interesie Polski jest zejście z pozycji frontowej, przygranicznej, w każdej z ważnych organizacji, do których należy. Unia Europejska i NATO muszą poszerzyć się dalej na wschód o Ukrainę, być może kiedyś również o Białoruś. Działania Polski powinny też wspierać akcesję Turcji – odrzucenie tak istotnego kraju będzie kosztować Unię więcej niż znalezienie odpowiedniego sposobu zaakceptowania jej w swoim gronie. Im silniejsze i bardziej wpływowe organizacje, w których swoją przyszłość lokuje Polska, tym lepiej. Powyższe uwagi nie oznaczają przypisania Polsce roli adwokata krajów aspirujących do członkostwa, co może utrudnić działania na innych polach. Jednak przychylne spojrzenie i tak sformułowany ostateczny cel muszą być stale obecne w długofalowym planowaniu polskiej polityki

zagranicznej. Unia Europejska powinna zdobyć strategiczne przyczółki, a następnie budować klimat współpracy z graniczącymi obszarami (na wzór stosunków z krajami Maghrebu). Jak uczy historia, polityka światowa nie znosi pustki – jeśli UE zaniecha swoich starań, to wtedy do głosu dojdą inne podmioty, na które Europa, a tym bardziej Polska, nie będą mieć wpływu.

„Manifest Realistyczny” dostępny jest także w postaci internetowej publikacji dostępnej do ściągnięcia za darmo w formacie PDF. Jeśli nie chcesz go ściągać, możesz użyć czytnika PDF online Scribd.

1. Pobierz plik PDF na swój komputer (ok. 700 kb)

2. Przeczytaj wersję PDF online (Scribd)

Spójna wizja promocji interesów narodowych kraju na arenie międzynarodowej wymaga też zrozumienia drugiego z wymienionych kontekstów – formy prowadzenia polityki. Ustrój demokratyczny w państwach, które uważamy za najważniejszych sojuszników otwiera szereg możliwości. Polska jak dotąd nie wykorzystuje jednej z najważniejszych – lobbingu. Przeglądając najnowsze badania dotyczące zaangażowania państw w przekonywanie do swoich racji ustawodawców i decydentów na amerykańskim Kapitolu, w rubryce Polska/Polonia napotykamy enigmatyczne dwa słowa: „brak danych”. Niestety, nie oznacza to świetnie skrywanej wielkiej inicjatywy sił promujących interesy naszego kraju. Jak ważnym i przydatnym kanałem wpływania na kierunek polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych jest lobbing można przekonać się obserwując wysiłki i sukcesy takich państw, jak Indie, Izrael, czy Armenia. Na wzór tych krajów Polska powinna skorzystać z wielomilionowej grupy wyborców amerykańskich pochodzenia polskiego: ułatwiać organizowanie się ich wokół konkretnych spraw, wspierać inicjatywy, zachęcać do utrzymywania kontaktu z rozwijającym się krajem. To samo dotyczy sytuacji w innych ważnych dla naszych interesów państwach. W demokracji najwięcej szans na przeforsowanie swoich interesów mają zorganizowane grupy nacisku. Lobbing jest legalnym środkiem do osiągnięcia celu – korzystają z niego transnarodowe korporacje, poszczególne branże przemysłu, indywidualne firmy, grupy społeczne, organizacje pozarządowe. Zachęcone jego skutecznością liczne państwa inwestują w tego typu działania znaczące środki. Pragmatyczna i aktywna strategia polskiej polityki zagranicznej nie może dalej ignorować tej możliwości, trzeba działać. Jak pokazują nakreślone na samym początku tej analizy mapy, demokracje oraz gospodarki rynkowe dają ku temu dobrą sposobność.